Trong xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững hiện nay, việc sử dụng các nguồn phế phụ phẩm từ chăn nuôi để tái tạo dinh dưỡng cho đất là vô cùng quan trọng. Phân gà từ lâu đã được mệnh danh là “vàng đen” trong canh tác nhờ hàm lượng dinh dưỡng vượt trội so với nhiều loại phân chuồng khác. Tuy nhiên, nếu không biết xử lý đúng kỹ thuật, loại phân này có thể gây hại cho bộ rễ và phát tán mầm bệnh. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết Cách tận dụng phân gà làm phân bón hữu cơ cho cây trồng. một cách khoa học, giúp quý nhà vườn tối ưu hóa năng suất cây trồng đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái một cách hiệu quả nhất.
TÓM TẮT
Lợi ích của phân gà trong canh tác nông nghiệp hữu cơ
Việc sử dụng phân gà đã qua xử lý không chỉ giúp giảm thiểu chi phí phân bón hóa học mà còn mang lại những giá trị to lớn cho hệ sinh thái vườn bền vững.
Cung cấp nguồn dinh dưỡng đa lượng và vi lượng dồi dào
Phân gà được đánh giá là loại phân hữu cơ có hàm lượng dinh dưỡng cao nhất trong các loại phân gia súc, gia cầm. Nó chứa một lượng lớn Nitơ (N), Photpho (P) và Kali (K) thiết yếu cho sự sinh trưởng của cây. Đặc biệt, phân gà còn cung cấp các nguyên tố trung – vi lượng quan trọng như Canxi, Magie, Lưu huỳnh và Boron. Những dưỡng chất này giúp cây trồng phát triển bộ rễ khỏe mạnh, tăng cường khả năng quang hợp và nâng cao chất lượng nông sản, đặc biệt là đối với các loại cây ăn trái và rau màu.
Cải tạo độ tơi xốp và hệ vi sinh vật trong đất
Một trong những ưu điểm nổi bật khi áp dụng Cách tận dụng phân gà làm phân bón hữu cơ cho cây trồng. chính là khả năng cải thiện cấu trúc đất. Các chất hữu cơ trong phân gà giúp kết dính các hạt đất, tạo ra các khe hở giúp đất trở nên tơi xốp, tăng khả năng giữ ẩm và thoát nước tốt hơn. Đồng thời, phân gà hoai mục là môi trường lý tưởng để các vi sinh vật có lợi như nấm đối kháng Trichoderma và vi khuẩn phân giải lân phát triển mạnh mẽ, từ đó ức chế các loại nấm bệnh gây hại trong đất.
Quy trình ủ phân gà hoai mục an toàn và khử mùi hiệu quả
Để phân gà phát huy tối đa công dụng và loại bỏ các tác nhân gây hại, quy trình ủ hoai mục là bước bắt buộc không thể bỏ qua.
Chuẩn bị nguyên liệu và men vi sinh hỗ trợ phân hủy
Để bắt đầu quá trình ủ, bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau:
- Phân gà tươi hoặc khô: Thu gom từ các trang trại chăn nuôi.
- Chất độn: Cám cưa, trấu, rơm rạ băm nhỏ hoặc lá khô (giúp cân bằng tỷ lệ C/N và tạo độ thông thoáng).
- Chế phẩm sinh học: Men Trichoderma hoặc chế phẩm EM (đây là thành phần quan trọng để đẩy nhanh quá trình phân hủy và khử mùi hôi).
- Nước sạch: Để điều chỉnh độ ẩm.
Các bước thực hiện ủ phân gà đạt tiêu chuẩn chất lượng
- Phối trộn nguyên liệu: Trộn đều phân gà với các chất độn theo tỷ lệ khoảng 3 phần phân : 1 phần chất độn. Rắc đều men vi sinh vào hỗn hợp trong quá trình trộn.
- Điều chỉnh độ ẩm: Tưới nước từ từ và kiểm tra độ ẩm đạt khoảng 50 – 60% (khi nắm chặt hỗn hợp trong tay, thấy nước rịn ra ở kẽ ngón tay là đạt yêu cầu).
- Đánh đống và che phủ: Chất hỗn hợp thành đống cao từ 1 – 1,5 mét, sau đó dùng bạt tối màu che phủ kín để giữ nhiệt và tránh mưa nắng làm thất thoát dinh dưỡng.
- Kiểm tra và đảo trộn: Sau khoảng 15 – 20 ngày, nhiệt độ trong đống ủ sẽ tăng cao (60 – 70 độ C) giúp tiêu diệt mầm bệnh. Tiến hành đảo trộn để cung cấp oxy và duy trì độ ẩm. Sau khoảng 2 – 3 tháng, khi phân chuyển sang màu nâu đen, không còn mùi hôi và tơi xốp là có thể sử dụng.
Hướng dẫn cách bón phân gà đúng cách cho từng loại cây
Sử dụng phân gà đúng liều lượng và thời điểm là yếu tố then chốt để tránh tình trạng “xót rễ” và giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt nhất.
Liều lượng và thời điểm bón phân gà tối ưu
- Bón lót: Trước khi trồng, trộn phân gà hoai mục với đất trồng theo tỷ lệ 10 – 20% để tạo nền tảng dinh dưỡng ban đầu.
- Bón thúc: Đối với cây lâu năm hoặc cây ăn trái, bón vào các giai đoạn sau thu hoạch, trước khi ra hoa hoặc sau khi đậu quả. Liều lượng trung bình từ 2 – 5kg/gốc tùy vào kích thước cây.
- Đối với rau màu: Rải một lớp mỏng trên mặt đất hoặc hòa tan với nước để tưới xung quanh gốc cây định kỳ 15 – 20 ngày một lần.
Những sai lầm cần tránh khi sử dụng phân gà bón cây
Khi thực hiện Cách tận dụng phân gà làm phân bón hữu cơ cho cây trồng., nhiều người thường mắc phải các sai lầm như bón phân gà tươi trực tiếp. Phân gà tươi có hàm lượng amoniac cao và nhiệt lượng phát sinh lớn sẽ làm cháy rễ cây. Ngoài ra, việc bón quá nhiều phân gà cùng một lúc có thể gây dư thừa đạm, khiến cây dễ bị sâu bệnh tấn công và làm chua đất. Luôn đảm bảo phân đã hoai mục hoàn toàn và bón cách gốc từ 10 – 20cm để đảm bảo an toàn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dưới đây là giải đáp cho những thắc mắc phổ biến nhất của bà con nông dân khi sử dụng phân gà trong canh tác.
Phân gà tươi có bón trực tiếp cho cây được không
Câu trả lời là KHÔNG. Phân gà tươi chứa rất nhiều vi khuẩn gây hại như Salmonella, E.coli và các loại trứng giun sán. Bên cạnh đó, quá trình phân hủy tự nhiên của phân tươi ngay tại gốc cây sẽ tỏa nhiệt lượng rất lớn, dễ gây thối rễ và chết cây. Việc bón phân tươi còn gây ra mùi hôi thối khó chịu và thu hút các loại côn trùng gây hại đến vườn.
Ủ phân gà trong bao lâu thì có thể mang đi bón được
Thời gian ủ phân gà phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và việc sử dụng men vi sinh. Thông thường, nếu sử dụng các loại men hỗ trợ như Trichoderma và đảm bảo quy trình đảo trộn đúng cách, phân sẽ hoai mục sau khoảng 45 đến 60 ngày. Trong điều kiện thời tiết lạnh hoặc không sử dụng chế phẩm sinh học, thời gian này có thể kéo dài từ 3 đến 4 tháng. Dấu hiệu nhận biết phân đã sử dụng được là đống ủ nguội hẳn, phân có màu nâu đậm, tơi xốp và có mùi đất đặc trưng.