Chăn nuôi gà theo mô hình trang trại đang trở thành một hướng đi kinh tế đầy tiềm năng, thu hút nhiều nhà đầu tư và hộ gia đình khởi nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người đã phải đối mặt với thất bại hoặc thua lỗ nặng nề ngay từ những lứa gà đầu tiên do thiếu kinh nghiệm thực tiễn và kiến thức chuyên môn. Việc nhận diện sớm những sai lầm phổ biến khi mới bắt đầu nuôi gà trang trại là yếu tố then chốt giúp người chăn nuôi tối ưu hóa chi phí, đảm bảo sức khỏe cho đàn gia cầm và đạt được lợi nhuận kỳ vọng.
TÓM TẮT
Sai lầm trong khâu chuẩn bị chuồng trại và chọn giống
Giai đoạn chuẩn bị đóng vai trò là nền móng cho toàn bộ quá trình chăn nuôi. Một sai sót nhỏ trong thiết kế hạ tầng hoặc lựa chọn con giống ban đầu có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng về sau, khiến việc khắc phục trở nên tốn kém và khó khăn.
Thiết kế chuồng trại không đảm bảo độ thông thoáng và vệ sinh
Một trong những sai lầm phổ biến khi mới bắt đầu nuôi gà trang trại chính là việc xây dựng chuồng trại quá kín hoặc đặt ở vị trí không đón được gió tự nhiên. Khi chuồng trại thiếu sự thông thoáng, khí amoniac (NH3) từ chất thải của gà sẽ tích tụ, gây ra các bệnh về đường hô hấp và làm giảm sức đề kháng của đàn gà. Ngoài ra, nền chuồng không được thiết kế thoát nước tốt hoặc sử dụng đệm lót sinh học không đúng cách sẽ tạo môi trường ẩm ướt, là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và ký sinh trùng phát triển. Để khắc phục, người nuôi cần chú trọng hướng chuồng (thường là hướng Đông Nam) và lắp đặt hệ thống quạt thông gió phù hợp với mật độ nuôi.
Lựa chọn giống gà không phù hợp với điều kiện chăn nuôi thực tế
Nhiều người mới bắt đầu thường có xu hướng chọn giống gà theo phong trào hoặc ưu tiên những giống giá rẻ mà không xem xét đến đặc điểm khí hậu địa phương cũng như mục tiêu kinh doanh (nuôi lấy thịt hay lấy trứng). Việc mua con giống tại những cơ sở không uy tín, không có giấy chứng nhận kiểm dịch sẽ dẫn đến tình trạng đàn gà có tốc độ tăng trưởng không đồng đều, tỷ lệ hao hụt cao do mang mầm bệnh bẩm sinh. Người chăn nuôi nên tìm đến các trang trại giống lớn, có uy tín để đảm bảo con giống đã được tiêm phòng đầy đủ và có đặc tính di truyền tốt, phù hợp với mô hình trang trại dự định triển khai.
Sai lầm trong kỹ thuật chăm sóc và phòng ngừa dịch bệnh
Kỹ thuật chăm sóc và quản lý dịch bệnh là yếu tố quyết định trực tiếp đến năng suất chăn nuôi. Sai lầm trong giai đoạn này thường xuất phát từ sự chủ quan hoặc thiếu hiểu biết về đặc điểm sinh lý của loài gà.
Chế độ dinh dưỡng không cân đối và thiếu nguồn nước sạch
Cung cấp thức ăn không đúng giai đoạn phát triển là lỗi thường gặp khiến gà chậm lớn hoặc tiêu tốn nhiều thức ăn nhưng không đạt trọng lượng. Nhiều chủ trang trại tự ý phối trộn thức ăn mà không nắm rõ hàm lượng đạm, vitamin và khoáng chất cần thiết, dẫn đến tình trạng gà bị suy dinh dưỡng hoặc mắc các bệnh về xương. Bên cạnh đó, việc coi nhẹ nguồn nước sạch cũng là một sai lầm nghiêm trọng; nước nhiễm bẩn hoặc không được thay rửa máng uống thường xuyên là con đường ngắn nhất dẫn đến các bệnh đường ruột như tiêu chảy, cầu trùng, gây thiệt hại lớn về kinh tế.
Chủ quan trong việc tiêm phòng và kiểm soát an toàn sinh học
Trong danh sách những sai lầm phổ biến khi mới bắt đầu nuôi gà trang trại, việc bỏ qua hoặc thực hiện không đúng lịch trình tiêm vắc-xin là sai lầm nguy hiểm nhất. Nhiều người nuôi vì muốn tiết kiệm chi phí hoặc do chủ quan khi thấy đàn gà đang khỏe mạnh mà lơ là công tác phòng bệnh. Khi dịch bệnh như cúm gia cầm, Newcastle hay Gumboro bùng phát, toàn bộ đàn gà có thể bị tiêu hủy chỉ trong vài ngày. Đồng thời, việc cho phép người lạ ra vào khu vực chăn nuôi tự do mà không qua khử trùng cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo từ bên ngoài vào trang trại.
Sai lầm trong quản lý kinh tế và tìm kiếm đầu ra sản phẩm
Không ít chủ trang trại chỉ tập trung vào việc nuôi gà mà quên mất khâu quản lý tài chính và nghiên cứu thị trường. Sai lầm phổ biến là không ghi chép nhật ký chăn nuôi, dẫn đến việc không kiểm soát được chi phí đầu vào như thức ăn, thuốc thú y và công lao động. Điều này khiến người nuôi khó xác định được giá thành sản phẩm và dễ rơi vào tình trạng thua lỗ dù gà vẫn phát triển tốt. Hơn nữa, việc phụ thuộc hoàn toàn vào một thương lái duy nhất hoặc không chủ động tìm kiếm đầu ra trước khi xuất chuồng thường dẫn đến tình trạng bị ép giá khi vào vụ thu hoạch. Để thành công, người nuôi cần chủ động kết nối với các cửa hàng thực phẩm sạch, siêu thị hoặc các bếp ăn công nghiệp để đảm bảo đầu ra ổn định.
Câu hỏi thường gặp về những sai lầm khi nuôi gà trang trại
1. Tôi nên bắt đầu nuôi với số lượng bao nhiêu con để giảm thiểu rủi ro?
Đối với người mới bắt đầu, lời khuyên chân thành là nên khởi đầu với quy mô nhỏ (khoảng 100-500 con) để vừa nuôi vừa học hỏi kinh nghiệm, sau đó mới dần mở rộng quy mô khi đã nắm vững kỹ thuật và kiểm soát được đầu ra.
2. Làm thế nào để xử lý mùi hôi chuồng trại hiệu quả nhất?
Bạn nên sử dụng đệm lót sinh học kết hợp với các chế phẩm vi sinh để phân hủy chất thải ngay tại chuồng. Đồng thời, việc duy trì mật độ nuôi hợp lý và đảm bảo chuồng trại luôn khô ráo sẽ giảm thiểu tối đa mùi hôi gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
3. Tại sao gà của tôi đã tiêm phòng nhưng vẫn bị bệnh?
Có thể do vắc-xin không được bảo quản đúng nhiệt độ, kỹ thuật tiêm/nhỏ thuốc không chính xác, hoặc gà đang trong tình trạng sức khỏe yếu khi tiêm phòng. Ngoài ra, nếu môi trường chăn nuôi quá ô nhiễm, áp lực mầm bệnh lớn hơn khả năng bảo vệ của vắc-xin thì gà vẫn có nguy cơ mắc bệnh.
Việc nắm rõ và chủ động tránh những sai lầm phổ biến khi mới bắt đầu nuôi gà trang trại sẽ giúp bạn tự tin hơn trên con đường phát triển kinh tế nông nghiệp, xây dựng một mô hình chăn nuôi chuyên nghiệp, bền vững và mang lại hiệu quả kinh tế cao.