Khi thời tiết chuyển sang mùa lạnh, nhiệt độ giảm sâu kèm theo độ ẩm cao là những tác nhân hàng đầu gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất của đàn gia cầm. Việc nắm vững cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp là yếu tố then chốt giúp bà con nông dân bảo vệ đàn gà khỏi các đợt rét đậm, rét hại. Một quy trình chăm sóc khoa học, từ việc cải tạo chuồng trại đến điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, không chỉ giúp gà duy trì thân nhiệt ổn định mà còn tăng cường sức đề kháng tự nhiên, giảm thiểu rủi ro thiệt hại kinh tế do dịch bệnh gây ra.
TÓM TẮT
Kỹ thuật cải tạo và giữ ấm chuồng trại cho gà
Chuồng trại đóng vai trò như một lớp chắn bảo vệ gà trước các tác động khắc nghiệt của môi trường. Để áp dụng cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp, bà con cần đặc biệt lưu ý đến cấu trúc và độ kín khít của chuồng.
Cách che chắn chuồng trại kín gió và giữ nhiệt độ ổn định
Gió lùa là nguyên nhân chính khiến gà bị mất nhiệt nhanh chóng và dễ mắc các bệnh về đường hô hấp như hen khẹc (CRD). Bà con nên sử dụng bạt dứa, tấm nhựa hoặc các vật liệu cách nhiệt để che chắn xung quanh chuồng trại, đặc biệt là ở những hướng gió thổi mạnh. Tuy nhiên, việc che chắn cần đảm bảo nguyên tắc “kín nhưng không bí”. Hãy để lại một khoảng trống nhỏ phía trên sát mái để lưu thông không khí, tránh tình trạng tích tụ khí độc như Amoniac ($NH_3$) hay Hydro Sulfua ($H_2S$) từ phân gà, vốn là tác nhân gây viêm phổi và đau mắt ở gia cầm.
Sử dụng đèn sưởi và lớp độn chuồng dày để giữ ấm chân gà
Chân là bộ phận nhạy cảm nhất của gà đối với nhiệt độ mặt đất. Trong cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp, việc duy trì lớp độn chuồng dày từ 10-15cm bằng trấu, mùn cưa hoặc rơm rạ khô là rất quan trọng. Lớp độn này không chỉ có tác dụng cách nhiệt mà còn giúp giữ cho nền chuồng luôn khô ráo. Bên cạnh đó, việc lắp đặt hệ thống đèn sưởi hồng ngoại là giải pháp tối ưu để duy trì nhiệt độ ổn định. Tùy theo độ tuổi của gà, bà con cần điều chỉnh độ cao của đèn sưởi sao cho gà tập trung đều khắp chuồng, không bị nằm chồng đống lên nhau vì lạnh.
Chế độ dinh dưỡng tăng sức đề kháng cho gà vào mùa lạnh
Dinh dưỡng là nguồn năng lượng chính giúp gà sản sinh nhiệt lượng để chống chọi với cái lạnh. Một chế độ ăn giàu năng lượng sẽ giúp đàn gà có đủ sức khỏe vượt qua mùa đông khắc nghiệt.
Bổ sung thức ăn giàu năng lượng và các loại vitamin thiết yếu
Vào mùa đông, nhu cầu năng lượng của gà tăng lên khoảng 10-15% so với bình thường. Bà con nên tăng tỷ lệ ngô hạt, cám gạo hoặc bổ sung thêm một lượng nhỏ dầu thực vật vào khẩu phần ăn để cung cấp thêm calo. Ngoài ra, việc bổ sung các loại vitamin (A, D, E, C) và các chất điện giải vào thức ăn hoặc nước uống là vô cùng cần thiết. Các dưỡng chất này giúp củng cố hệ thống miễn dịch, giúp gà chống lại các tác nhân gây bệnh hô hấp và giảm stress do nhiệt độ thay đổi đột ngột.
Đảm bảo nguồn nước uống sạch và luôn đủ ấm cho đàn gà
Nước uống cho gà trong mùa đông tuyệt đối không được để quá lạnh. Gà uống nước lạnh sẽ bị mất nhiệt cơ thể nhanh chóng, dẫn đến tiêu hóa kém và giảm sức đề kháng. Bà con nên sử dụng nước ấm (khoảng 20-25 độ C) để cho gà uống. Hệ thống máng uống cần được vệ sinh hàng ngày để tránh vi khuẩn phát triển. Lưu ý không để nước đổ ra lớp độn chuồng, vì độ ẩm cao sẽ tạo điều kiện cho nấm mốc và vi khuẩn gây bệnh hô hấp phát triển mạnh mẽ.
Biện pháp phòng ngừa và xử lý bệnh hô hấp ở gà mùa đông
Phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh, đặc biệt là đối với các bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp thường bùng phát mạnh vào mùa lạnh.
Vệ sinh chuồng trại định kỳ và tiêm phòng vaccine đầy đủ
Để thực hiện đúng cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp, việc sát trùng chuồng trại định kỳ 1-2 lần/tuần bằng các dung dịch chuyên dụng như Iodine hoặc Vikon là bắt buộc. Việc này giúp tiêu diệt mầm bệnh tồn đọng trong môi trường. Quan trọng hơn, đàn gà cần được tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine như Newcastle, viêm phế quản truyền nhiễm (IB) và cúm gia cầm theo đúng lịch trình của cơ quan thú y. Vaccine là “lá chắn” hiệu quả nhất để bảo vệ đàn gà trước các đợt dịch bệnh nguy hiểm.
Cách nhận biết sớm các triệu chứng bệnh hô hấp thường gặp
Bà con cần quan sát đàn gà hàng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Các triệu chứng điển hình của bệnh hô hấp bao gồm: gà ủ rũ, kém ăn, có tiếng thở khò khè, chảy nước mũi, mắt sưng hoặc thường xuyên vẩy mỏ. Khi phát hiện gà có dấu hiệu bệnh, cần lập tức cách ly những cá thể bệnh ra khỏi đàn để tránh lây lan, đồng thời sử dụng các loại kháng sinh đặc trị đường hô hấp theo hướng dẫn của bác sĩ thú y kết hợp với việc tăng cường sưởi ấm và bổ sung điện giải.
Câu hỏi thường gặp về cách nuôi gà mùa đông (FAQ)
1. Nhiệt độ lý tưởng trong chuồng gà vào mùa đông là bao nhiêu?
Nhiệt độ lý tưởng cho gà trưởng thành nên duy trì từ 18-22 độ C. Đối với gà con (úm gà), nhiệt độ cần cao hơn, dao động từ 30-32 độ C trong tuần đầu tiên và giảm dần theo tuổi.
2. Có nên đóng kín cửa chuồng suốt cả ngày không?
Không nên đóng kín hoàn toàn. Việc thiếu oxy và tích tụ khí Amoniac sẽ khiến gà dễ mắc bệnh hô hấp hơn. Hãy mở hé cửa hoặc ô thoáng ở phía trên cao vào những lúc trời nắng ấm (từ 10h sáng đến 3h chiều) để lưu thông không khí.
3. Bao lâu thì nên thay lớp độn chuồng một lần?
Nếu lớp độn chuồng vẫn khô ráo, bà con có thể chỉ cần bổ sung thêm lớp mới lên trên. Tuy nhiên, nếu thấy lớp độn bị ẩm ướt hoặc có mùi hôi nồng nặc, cần phải thay thế ngay lập tức để đảm bảo vệ sinh môi trường sống cho gà.
4. Tại sao gà vẫn bị bệnh hô hấp dù đã che chắn kín?
Nguyên nhân có thể do độ ẩm trong chuồng quá cao hoặc do bà con che quá kín khiến khí độc từ phân gà không thoát ra được, gây kích ứng niêm mạc đường hô hấp của gà, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.
Việc áp dụng đúng cách nuôi gà trong mùa đông để không bị lạnh và mắc bệnh hô hấp đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên trì. Hy vọng những hướng dẫn chi tiết trên sẽ giúp bà con có một mùa chăn nuôi thành công và hiệu quả.