Trong bối cảnh giá cám công nghiệp liên tục biến động và tăng cao, việc tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa ngân sách là ưu tiên hàng đầu của người chăn nuôi hiện nay. Cách tự phối trộn thức ăn cho gà giúp tiết kiệm 30% chi phí chăn nuôi không chỉ là một phương pháp kinh tế hiệu quả mà còn là chìa khóa vàng để kiểm soát hoàn toàn chất lượng đầu vào. Bằng cách tận dụng các nguồn nông sản sẵn có tại địa phương như ngô, cám gạo, bột cá và các loại vitamin bổ trợ, bà con có thể chủ động tạo ra nguồn dinh dưỡng sạch, giúp đàn gà phát triển khỏe mạnh và tăng sức đề kháng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình phối trộn chuẩn khoa học để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.
TÓM TẮT
Lợi ích và nguyên tắc cơ bản khi tự phối trộn thức ăn cho gà
Việc tự sản xuất thức ăn tại trang trại mang lại nhiều lợi thế vượt trội so với việc phụ thuộc hoàn toàn vào các sản phẩm đóng bao sẵn trên thị trường. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, người chăn nuôi cần nắm vững các nguyên tắc cốt lõi về dinh dưỡng.
Tiết kiệm chi phí và kiểm soát chất lượng nguồn dinh dưỡng
Lợi ích trực tiếp nhất của cách tự phối trộn thức ăn cho gà giúp tiết kiệm 30% chi phí chăn nuôi chính là việc loại bỏ được các chi phí trung gian như quảng cáo, vận chuyển và lợi nhuận của các nhà máy sản xuất cám. Khi tự mua nguyên liệu thô từ các hộ nông dân hoặc đại lý nông sản địa phương, giá thành mỗi kg thức ăn sẽ giảm đi đáng kể. Bên cạnh đó, chủ trang trại có thể trực tiếp kiểm tra độ tươi ngon của nguyên liệu, tránh tình trạng sử dụng các loại cám đã quá hạn sử dụng hoặc chứa các chất phụ gia, chất bảo quản không mong muốn, từ đó đảm bảo chất lượng thịt và trứng sạch.
Đảm bảo cân đối các nhóm chất theo từng giai đoạn phát triển
Nguyên tắc quan trọng nhất trong phối trộn là sự cân bằng. Một khẩu phần ăn chuẩn phải bao gồm đầy đủ 4 nhóm chất: chất bột đường (năng lượng), chất đạm (protein), chất béo, vitamin và khoáng chất. Tùy thuộc vào từng giai đoạn phát triển của gà (gà con, gà giò, gà vỗ béo hoặc gà đẻ trứng) mà tỷ lệ các nhóm chất này sẽ thay đổi. Ví dụ, gà con cần hàm lượng đạm cao để phát triển khung xương và cơ bắp, trong khi gà đẻ trứng lại cần bổ sung thêm canxi và khoáng chất để vỏ trứng chắc khỏe. Việc nắm vững cách tự phối trộn thức ăn cho gà giúp tiết kiệm 30% chi phí chăn nuôi đòi hỏi sự tỉ mỉ trong việc tính toán các thành phần này.
Các nhóm nguyên liệu cần thiết và công thức phối trộn chuẩn
Để tạo ra một hỗn hợp thức ăn hoàn chỉnh, bà con cần lựa chọn những nguyên liệu có giá thành rẻ nhưng vẫn đảm bảo giá trị dinh dưỡng cao.
Nhóm nguyên liệu cung cấp năng lượng và chất đạm
Nhóm năng lượng thường chiếm tỷ trọng lớn nhất (khoảng 60-70%) trong khẩu phần ăn, bao gồm ngô hạt nghiền, cám gạo, thóc hoặc sắn lát khô. Trong đó, ngô là nguồn năng lượng tuyệt vời giúp gà có màu da và mỡ vàng đẹp. Nhóm chất đạm chiếm khoảng 15-25%, có thể tận dụng từ nguồn động vật như bột cá, bột tôm, cua, ốc hoặc nguồn thực vật như khô dầu đậu nành, bột đậu xanh. Ngoài ra, không thể thiếu các loại vitamin và khoáng chất từ rau xanh, vỏ trứng xay nhỏ hoặc các loại premix khoáng để tăng cường hệ miễn dịch cho đàn gia cầm.
Tỷ lệ phối trộn tối ưu cho gà thịt và gà đẻ trứng
Dưới đây là công thức tham khảo áp dụng cách tự phối trộn thức ăn cho gà giúp tiết kiệm 30% chi phí chăn nuôi cho hai đối tượng phổ biến:
-
Đối với gà thịt (giai đoạn phát triển):
- Ngô hạt nghiền: 50%
- Cám gạo tươi: 20%
- Khô dầu đậu nành: 15%
- Bột cá (đạm 55%): 10%
- Bột vỏ sò và Vitamin: 5%
-
Đối với gà đẻ trứng:
- Ngô hạt nghiền: 45%
- Cám gạo: 20%
- Bột cá: 8%
- Bột đậu nành: 15%
- Bột đá vôi/Vỏ sò (cung cấp Canxi): 10%
- Muối và Premix khoáng: 2%
Quy trình thực hiện và lưu ý khi bảo quản thức ăn tự trộn
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu theo tỷ lệ, quy trình thực hiện cần được tiến hành một cách khoa học để đảm bảo hỗn hợp đồng nhất.
Các bước sơ chế và kỹ thuật trộn nguyên liệu đồng nhất
- Bước 1: Sơ chế nguyên liệu: Các loại hạt như ngô, thóc cần được nghiền nhỏ thành dạng bột hoặc mảnh tùy theo lứa tuổi của gà. Các nguyên liệu tươi như cá, ốc cần được nấu chín hoặc sấy khô để loại bỏ vi khuẩn và ký sinh trùng.
- Bước 2: Cân định lượng: Sử dụng cân chính xác để đo lường từng loại nguyên liệu theo công thức đã định sẵn.
- Bước 3: Kỹ thuật trộn: Áp dụng nguyên tắc “trộn từ ít đến nhiều”. Đầu tiên, trộn các thành phần chiếm tỷ lệ nhỏ (vitamin, khoáng, muối) với một ít cám gạo trước, sau đó mới đổ dần vào hỗn hợp lớn gồm ngô và đạm. Nếu có điều kiện, bà con nên sử dụng máy trộn chuyên dụng để đảm bảo tất cả các thành phần được phân bổ đều, tránh tình trạng gà ăn không đủ chất hoặc ngộ độc do tập trung quá nhiều khoáng chất ở một chỗ.
Cách bảo quản thức ăn tự trộn tránh ẩm mốc và hư hỏng
Do thức ăn tự trộn thường không có chất bảo quản hóa học, việc lưu trữ cần đặc biệt cẩn thận. Thức ăn sau khi trộn nên được đựng trong bao tải có lót nilon hoặc thùng phuy kín để tránh tiếp xúc với không khí và độ ẩm. Nơi để thức ăn phải khô ráo, thoáng mát, có kệ kê cao cách mặt đất ít nhất 20cm để tránh ẩm mốc và sự tấn công của chuột, gián. Bà con chỉ nên phối trộn lượng thức ăn vừa đủ dùng trong vòng 7 đến 10 ngày để đảm bảo độ tươi ngon và hàm lượng dinh dưỡng không bị hao hụt theo thời gian.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Có nên dùng hoàn toàn thức ăn tự trộn thay thế cám công nghiệp?
Hoàn toàn có thể. Cách tự phối trộn thức ăn cho gà giúp tiết kiệm 30% chi phí chăn nuôi đã được nhiều trang trại lớn áp dụng thành công. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là bà con phải đảm bảo được nguồn nguyên liệu ổn định và nắm vững công thức tính toán dinh dưỡng. Trong giai đoạn gà con (1-21 ngày tuổi), nếu chưa tự tin về kỹ thuật trộn, bà con có thể kết hợp dùng cám mảnh công nghiệp để gà có khởi đầu tốt nhất, sau đó chuyển dần sang thức ăn tự trộn.
Làm sao để nhận biết thức ăn tự phối trộn đạt chất lượng?
Thức ăn đạt chất lượng phải có mùi thơm tự nhiên của ngô và cám gạo, không có mùi lạ, mùi chua hay mùi mốc. Về mặt cảm quan, hỗn hợp phải khô ráo, không bị vón cục. Quan trọng nhất là quan sát đàn gà: nếu gà ăn ngon miệng, phân đi ra khô, lông mượt và tốc độ tăng trưởng ổn định theo đúng biểu đồ lứa tuổi thì chứng tỏ công thức phối trộn của bà con đã đạt chuẩn và hiệu quả.