Giai đoạn từ 1 đến 21 ngày tuổi được coi là “thời điểm vàng” và cũng là giai đoạn nhạy cảm nhất trong cuộc đời của một con gà. Lúc này, hệ thống miễn dịch và khả năng tự điều tiết thân nhiệt của gà con còn rất yếu, khiến chúng dễ bị tác động bởi các yếu tố môi trường và dịch bệnh. Việc nắm vững Kỹ thuật úm gà con từ 1 đến 21 ngày tuổi giúp tỷ lệ sống 99% là chìa khóa then chốt giúp người chăn nuôi tối ưu hóa chi phí, giảm thiểu tỷ lệ hao hụt và tạo tiền đề cho đàn gà phát triển khỏe mạnh, đồng đều về trọng lượng trong các giai đoạn sau.
TÓM TẮT
Chuẩn bị chuồng trại và dụng cụ úm gà con đạt chuẩn
Để bắt đầu quy trình úm gà thành công, khâu chuẩn bị môi trường sống đóng vai trò quyết định. Một chuồng úm đạt chuẩn phải đảm bảo các yếu tố: ấm áp về mùa đông, thoáng mát về mùa hè và tuyệt đối sạch khuẩn.
Thiết kế quây úm và lắp đặt hệ thống sưởi ấm
Quây úm thường được làm bằng các tấm cót tre, tấm nhựa hoặc lưới sắt mắt cáo có chiều cao khoảng 45-50cm. Đường kính quây úm nên dao động từ 2m đến 2,8m tùy theo số lượng gà (thường úm khoảng 300-500 con/quây).
Hệ thống sưởi ấm là linh hồn của Kỹ thuật úm gà con từ 1 đến 21 ngày tuổi giúp tỷ lệ sống 99%. Bạn nên sử dụng bóng đèn hồng ngoại vì loại đèn này không chỉ cung cấp nhiệt mà còn có tác dụng diệt khuẩn và kích thích tuần hoàn máu cho gà. Đèn sưởi cần được treo ở giữa quây, có thể điều chỉnh độ cao để thay đổi nhiệt độ theo nhu cầu của gà.
Vệ sinh sát trùng và chuẩn bị chất độn chuồng sạch
Trước khi nhập gà khoảng 7-10 ngày, toàn bộ chuồng nuôi và dụng cụ như máng ăn, máng uống phải được rửa sạch, phun thuốc sát trùng (như Iodine hoặc Vikon) và để trống chuồng.
Chất độn chuồng thường là trấu, mùn cưa hoặc rơm rạ băm nhỏ đã được phơi khô và khử trùng. Lớp độn chuồng cần dày từ 5-10cm để giữ ấm chân cho gà và hút ẩm từ phân. Trước khi thả gà, hãy rải một lớp thuốc bột chống nấm diều và nấm phổi lên bề mặt chất độn để bảo vệ hệ hô hấp non nớt của gà con.
Quy trình chăm sóc và dinh dưỡng cho gà từ 1 đến 21 ngày tuổi
Dinh dưỡng và môi trường là hai yếu tố song hành giúp gà con vượt qua giai đoạn 21 ngày đầu tiên một cách an toàn.
Chế độ ăn uống và cách bổ sung điện giải vitamin
Khi gà mới nhập về, tuyệt đối không cho ăn ngay. Hãy để gà nghỉ ngơi từ 30-60 phút, sau đó cho uống nước ấm có pha hỗn hợp điện giải (Electrolytes), Vitamin C và Glucose để giúp gà hồi sức sau quá trình vận chuyển.
Sau 2-3 giờ uống nước, bắt đầu cho gà ăn bằng cám chủng loại dành riêng cho gà con (cám mảnh hoặc cám viên nhỏ). Trong Kỹ thuật úm gà con từ 1 đến 21 ngày tuổi giúp tỷ lệ sống 99%, nguyên tắc cho ăn là “ăn ít nhưng nhiều lần”. Chia nhỏ khẩu phần ăn thành 6-8 lần/ngày để thức ăn luôn thơm mới, kích thích gà ăn nhiều và tránh lãng phí.
Kiểm soát nhiệt độ và mật độ nuôi theo từng tuần tuổi
Nhiệt độ là yếu tố sống còn trong kỹ thuật úm. Bạn cần điều chỉnh nhiệt độ giảm dần theo tuổi của gà:
- Tuần 1: Duy trì 32-34°C.
- Tuần 2: Duy trì 29-31°C.
- Tuần 3: Duy trì 26-28°C.
Mật độ nuôi cũng cần được nới rộng dần. Tuần đầu có thể nuôi 30-50 con/m2, nhưng đến tuần thứ 3 nên giảm xuống còn 15-20 con/m2 để gà có không gian vận động và tránh ô nhiễm môi trường nuôi do phân gà thải ra ngày càng nhiều.
Lịch tiêm phòng và các biện pháp an toàn sinh học
Phòng bệnh chủ động bằng vaccine là cách duy nhất để bảo vệ đàn gà khỏi các dịch bệnh nguy hiểm như Newcastle, Gumboro hay Đậu gà.
Lịch nhỏ vaccine và phòng bệnh bằng kháng sinh định kỳ
Một lịch vaccine cơ bản trong Kỹ thuật úm gà con từ 1 đến 21 ngày tuổi giúp tỷ lệ sống 99% thường bao gồm:
- Ngày 1-3: Tiêm phòng Marek (thường làm tại trại giống) và cho uống kháng sinh phòng thương hàn, E.coli.
- Ngày 5-7: Nhỏ mắt, mũi vaccine Newcastle (hệ 2 hoặc Lasota) lần 1 và vaccine viêm phế quản truyền nhiễm (IB).
- Ngày 10-12: Nhỏ vaccine Gumboro lần 1.
- Ngày 18-21: Nhắc lại vaccine Newcastle và Gumboro lần 2.
Việc sử dụng kháng sinh phòng bệnh định kỳ (như Amoxicillin hoặc Oxytetracycline) vào các thời điểm thời tiết thay đổi hoặc sau khi làm vaccine giúp ngăn chặn các bệnh cơ hội tấn công đàn gà.
Cách quan sát đàn gà để điều chỉnh môi trường nuôi kịp thời
Người chăn nuôi giỏi là người biết “đọc” hành vi của đàn gà:
- Gà nằm tụm lại dưới bóng đèn: Nhiệt độ quá lạnh, cần hạ thấp đèn hoặc bổ sung thêm bóng sưởi.
- Gà nằm tản ra xa bóng đèn, há miệng thở: Nhiệt độ quá nóng, cần treo đèn cao lên hoặc tắt bớt đèn.
- Gà nằm tụm vào một góc: Có gió lùa, cần che chắn lại quây úm.
- Gà đi lại nhanh nhẹn, ăn uống tốt, phân bố đều: Nhiệt độ và môi trường đang ở mức lý tưởng.
Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật úm gà con (FAQ)
Tại sao gà con bị bết đít và cách xử lý dứt điểm
Hiện tượng gà con bị bết đít (phân dính bết vào lông quanh hậu môn) thường do hai nguyên nhân chính: nhiệt độ úm quá thấp khiến gà bị lạnh bụng hoặc gà bị nhiễm vi khuẩn E.coli, Salmonella (thương hàn).
Cách xử lý: Đầu tiên, hãy kiểm tra và tăng nhiệt độ quây úm lên mức phù hợp. Sau đó, pha kháng sinh đặc trị thương hàn (như Enrofloxacin hoặc Florfenicol) kết hợp với men tiêu hóa vào nước uống liên tục trong 3-5 ngày. Cần vệ sinh sạch sẽ máng uống để tránh lây nhiễm chéo.
Làm thế nào để nhận biết nhiệt độ úm đang quá nóng hay quá lạnh
Ngoài việc sử dụng nhiệt kế để đo chính xác, cách nhận biết nhanh nhất là quan sát phản ứng của gà. Nếu gà con kêu chíp chíp liên tục, đứng co rùm và chồng đống lên nhau là đang quá lạnh. Ngược lại, nếu gà uống nhiều nước, cánh dang rộng, mỏ há ra để thở và tránh xa nguồn nhiệt là đang quá nóng. Áp dụng chuẩn Kỹ thuật úm gà con từ 1 đến 21 ngày tuổi giúp tỷ lệ sống 99% yêu cầu người nuôi phải kiểm tra quây úm ít nhất 4-5 lần mỗi ngày, đặc biệt là vào ban đêm khi nhiệt độ môi trường xuống thấp.