Trong chăn nuôi gia cầm, tốc độ phát triển của đàn gà là yếu tố then chốt quyết định đến năng suất và lợi nhuận cuối cùng của người nông dân. Tuy nhiên, không ít trang trại gặp phải tình trạng gà còi cọc, chậm lớn dù vẫn tiêu thụ lượng thức ăn đáng kể. Để khắc phục triệt để vấn đề này, người chăn nuôi cần nắm vững cách điều chỉnh khẩu phần ăn khi gà tăng trọng chậm nhằm tối ưu hóa khả năng hấp thụ và chuyển hóa dinh dưỡng. Việc can thiệp kịp thời vào chế độ ăn uống không chỉ giúp gà nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng mà còn tăng cường sức đề kháng, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh trong suốt quá trình nuôi dưỡng.
TÓM TẮT
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng gà chậm lớn do dinh dưỡng
Để có cách điều chỉnh khẩu phần ăn khi gà tăng trọng chậm hiệu quả, trước hết chúng ta cần xác định rõ những sai sót trong chế độ dinh dưỡng hiện tại. Dinh dưỡng đóng vai trò chiếm đến 70% sự thành công trong chăn nuôi, vì vậy bất kỳ sự mất cân bằng nào cũng sẽ biểu hiện trực tiếp qua trọng lượng của vật nuôi.
Thiếu hụt hàm lượng protein và năng lượng cần thiết
Protein (đạm) là thành phần cấu tạo nên cơ bắp và các mô, trong khi năng lượng (ME) đóng vai trò duy trì các hoạt động sống và quá trình trao đổi chất. Nếu khẩu phần ăn hàng ngày không cung cấp đủ các axit amin thiết yếu như Lysine hay Methionine, gà sẽ không thể phát triển khung xương và cơ bắp tối ưu. Tương tự, khi mức năng lượng trong thức ăn quá thấp, cơ thể gà sẽ phải đốt cháy protein để duy trì sự sống thay vì dùng để tăng trọng, dẫn đến tình trạng gà gầy yếu, trơ xương.
Chất lượng thức ăn kém hoặc không phù hợp lứa tuổi
Nhiều hộ chăn nuôi vì muốn tiết kiệm chi phí đã sử dụng các loại nguyên liệu rẻ tiền, bị ẩm mốc hoặc bảo quản không đúng cách, làm giảm giá trị dinh dưỡng và sản sinh độc tố vi nấm gây hại cho hệ tiêu hóa. Ngoài ra, việc sử dụng sai loại cám cho từng giai đoạn phát triển (ví dụ: dùng cám gà đẻ cho gà thịt hoặc dùng cám gà lớn cho gà con) cũng là nguyên nhân phổ biến. Mỗi lứa tuổi gà có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau; gà con cần nhiều đạm để phát triển bộ máy cơ thể, trong khi gà giai đoạn vỗ béo cần sự cân bằng giữa đạm và tinh bột.
Bí quyết điều chỉnh khẩu phần ăn giúp gà tăng trọng nhanh
Khi đã xác định được nguyên nhân, người chăn nuôi cần áp dụng ngay các biện pháp can thiệp kỹ thuật. Dưới đây là những cách điều chỉnh khẩu phần ăn khi gà tăng trọng chậm mang lại hiệu quả rõ rệt nhất.
Bổ sung các nhóm chất đạm và vitamin thiết yếu
Để thúc đẩy quá trình tăng trọng, bạn nên tăng tỷ lệ các nguồn đạm chất lượng cao trong khẩu phần như bột cá, bột đậu nành hoặc các loại chế phẩm protein thủy phân. Bên cạnh đó, các nhóm vitamin (A, D3, E, B-complex) đóng vai trò là chất xúc tác cho quá trình trao đổi chất. Việc bổ sung thêm premix vitamin vào thức ăn hoặc nước uống sẽ giúp gà ăn ngon miệng hơn, tăng cường chuyển hóa thức ăn thành thịt và cải thiện ngoại hình (lông mượt, da hồng hào).
Kết hợp men vi sinh hỗ trợ hệ tiêu hóa cho gà
Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh là nền tảng để gà hấp thụ tối đa dưỡng chất. Khi gà chậm lớn, có thể do hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng, dẫn đến việc thức ăn đi vào nhưng không được phân giải hết. Việc bổ sung men vi sinh (probiotics) và các enzyme tiêu hóa vào khẩu phần ăn giúp ức chế vi khuẩn có hại, bảo vệ niêm mạc ruột và tăng hiệu suất sử dụng thức ăn (giảm hệ số FCR). Đây là giải pháp bền vững giúp gà tăng trọng tự nhiên mà không cần lạm dụng kháng sinh kích thích tăng trưởng.
Những lưu ý khi thay đổi chế độ dinh dưỡng cho đàn gà
Thay đổi khẩu phần ăn là một quá trình cần sự cẩn trọng. Việc thay đổi quá đột ngột có thể khiến gà bị sốc nhiệt hoặc rối loạn tiêu hóa, phản tác dụng đối với mục tiêu tăng trọng.
Quản lý nguồn nước sạch và tần suất cho ăn hợp lý
Nước chiếm phần lớn trọng lượng cơ thể và là dung môi cho mọi phản ứng hóa học. Nếu thiếu nước, gà sẽ giảm ăn và chậm lớn ngay lập tức. Hãy đảm bảo gà luôn có đủ nước sạch, mát và được bổ sung điện giải trong những ngày nắng nóng. Về tần suất, thay vì đổ đầy máng một lần, hãy chia nhỏ bữa ăn thành nhiều lần trong ngày (4-6 lần) để kích thích tính thèm ăn của gà và giữ cho thức ăn luôn mới, thơm ngon.
Theo dõi phản ứng của gà sau khi đổi thức ăn
Sau khi áp dụng cách điều chỉnh khẩu phần ăn khi gà tăng trọng chậm, người chăn nuôi cần quan sát kỹ các biểu hiện của đàn gà. Hãy chú ý đến trạng thái phân (có bị tiêu chảy hay sống phân không), mức độ linh hoạt và lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày. Nếu sau 7-10 ngày điều chỉnh, gà có dấu hiệu tăng cân rõ rệt, phân khuôn, khô thì chế độ mới đang phát huy tác dụng. Ngược lại, nếu có dấu hiệu bất thường, cần điều chỉnh lại tỷ lệ các thành phần để phù hợp với thể trạng thực tế của đàn gà.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao gà ăn nhiều nhưng vẫn không tăng cân?
Tình trạng này thường do ba nguyên nhân chính: Thứ nhất là do gà bị nhiễm giun sán hoặc ký sinh trùng, chúng tranh giành chất dinh dưỡng khiến gà ăn bao nhiêu cũng không lớn. Thứ hai là chất lượng thức ăn có độ tiêu hóa thấp (nhiều xơ, ít đạm). Thứ ba là do hội chứng kém hấp thu do viêm ruột mãn tính. Bạn nên thực hiện tẩy giun định kỳ và kiểm tra lại chất lượng nguồn thức ăn đầu vào.
Có nên sử dụng cám công nghiệp để gà lớn nhanh hơn không?
Cám công nghiệp được phối trộn theo công thức khoa học, đầy đủ các nhóm chất nên giúp gà tăng trưởng rất nhanh và đồng đều. Tuy nhiên, nếu bạn nuôi gà thả vườn hoặc gà đặc sản, việc lạm dụng cám công nghiệp có thể làm giảm chất lượng thịt (thịt bị bở, nhiều mỡ). Cách tốt nhất là kết hợp cám công nghiệp ở giai đoạn đầu và sử dụng thức ăn tự phối trộn (ngô, cám gạo, rau xanh) ở giai đoạn cuối để vừa đảm bảo tốc độ tăng trưởng, vừa giữ được chất lượng thịt thơm ngon.