Trong chăn nuôi gia cầm, việc theo dõi sức khỏe đàn gà thông qua quan sát màu sắc và trạng thái chất thải là một kỹ năng vô cùng quan trọng. Một trong những tình trạng phổ biến và gây lo ngại nhất cho bà con chính là hiện tượng gà thải ra phân có màu sắc bất thường. Vậy thực tế gà bị đi ngoài phân xanh, phân trắng là dấu hiệu của bệnh gì? Đây không đơn thuần chỉ là một rối loạn tiêu hóa nhẹ mà thường là triệu chứng cảnh báo của các căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Newcastle, Gumboro hay tụ huyết trùng. Việc nhận diện đúng nguyên nhân ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp người chăn nuôi có biện pháp can thiệp kịp thời, hạn chế tối đa thiệt hại về kinh tế và ngăn chặn sự lây lan diện rộng trong trang trại.
TÓM TẮT
Các bệnh lý thường gặp khi gà đi ngoài phân xanh phân trắng
Khi quan sát thấy đàn gà có dấu hiệu tiêu chảy với sắc tố xanh và trắng xen kẽ, bà con cần đặc biệt lưu ý đến các nhóm bệnh truyền nhiễm sau đây:
Bệnh Newcastle và dấu hiệu phân xanh trắng điển hình
Bệnh Newcastle, hay còn gọi là bệnh gà rù, là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tình trạng này. Khi mắc bệnh, hệ tiêu hóa của gà bị tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến việc gà bị đi ngoài phân xanh, phân trắng là dấu hiệu của bệnh gì trở thành câu hỏi cấp thiết. Phân của gà mắc Newcastle thường có màu xanh lá cây đặc trưng (do dịch mật không được tiêu hóa) trộn lẫn với các mảng trắng của acid uric. Đi kèm với đó là các triệu chứng thần kinh như ngoẹo cổ, đi vòng quanh, gà ủ rũ, bỏ ăn và có tiếng thở khò khè do dịch nhớt tích tụ trong cổ họng.
Bệnh Gumboro và tụ huyết trùng trên đàn gia cầm
Bên cạnh Newcastle, bệnh Gumboro cũng là một “sát thủ” đối với gà con. Triệu chứng điển hình của Gumboro là gà đi ngoài phân trắng loãng như nước vôi hoặc có bã đậu, gà thường có biểu hiện sốt cao và tự mổ vào hậu môn của nhau.
Trong khi đó, bệnh tụ huyết trùng thường xảy ra ở thể cấp tính. Gà mắc bệnh này thường thải ra phân lỏng có màu xanh nhạt hoặc vàng nhạt, mào tím tái và có thể chết rất nhanh (chết tươi). Đây là bệnh do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra, thường bùng phát mạnh khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc môi trường chăn nuôi bị ô nhiễm.
Cách chẩn đoán nguyên nhân qua triệu chứng lâm sàng
Để xác định chính xác gà bị đi ngoài phân xanh, phân trắng là dấu hiệu của bệnh gì?, người chăn nuôi cần thực hiện các bước chẩn đoán lâm sàng một cách tỉ mỉ.
Quan sát trạng thái phân và các biểu hiện đi kèm
Việc quan sát kỹ hình thái phân sẽ giúp phân loại bệnh bước đầu:
- Phân xanh loãng, nhớt, có mùi tanh: Khả năng cao là bệnh Newcastle.
- Phân trắng như vôi, gà run rẩy, lông xù: Dấu hiệu đặc trưng của Gumboro.
- Phân xanh kèm theo mào tím, khó thở: Triệu chứng của tụ huyết trùng hoặc cúm gia cầm.
Ngoài màu sắc phân, bà con cần quan sát tổng thể đàn gà. Nếu gà vẫn ăn uống bình thường nhưng phân có màu lạ, có thể chỉ là do thức ăn. Tuy nhiên, nếu gà kèm theo sốt, ủ rũ và lây lan nhanh, đó chắc chắn là bệnh truyền nhiễm.
Phân biệt với các bệnh đường ruột và ký sinh trùng
Cần phân biệt rõ tình trạng phân xanh trắng với các bệnh ký sinh trùng. Ví dụ, bệnh cầu trùng thường khiến gà đi ngoài phân có lẫn máu hoặc màu nâu sẫm (màu cà phê). Bệnh giun sán có thể khiến phân lỏng nhưng thường thấy đốt sán hoặc trứng giun trong phân. Việc nhầm lẫn giữa bệnh virus (như Newcastle) và bệnh ký sinh trùng sẽ dẫn đến việc sử dụng sai thuốc, không những không khỏi bệnh mà còn làm gà yếu đi.
Biện pháp xử lý và phòng bệnh cho đàn gà
Khi đã xác định được gà bị đi ngoài phân xanh, phân trắng là dấu hiệu của bệnh gì?, bà con cần lập tức triển khai các bước xử lý sau:
Phác đồ điều trị bằng thuốc và bổ sung điện giải
- Cách ly: Tách ngay những cá thể gà bị bệnh ra khỏi đàn để tránh lây lan.
- Sử dụng thuốc:
- Nếu do vi khuẩn (tụ huyết trùng, thương hàn): Sử dụng các loại kháng sinh như Amoxicillin, Enrofloxacin hoặc Oxytetracycline theo liều lượng của thú y.
- Nếu do virus (Newcastle, Gumboro): Hiện không có thuốc đặc trị virus, chủ yếu là điều trị triệu chứng và nâng cao sức đề kháng. Có thể dùng kháng thể Gum hoặc Newcastle tiêm trực tiếp cho đàn gà.
- Bổ sung hỗ trợ: Pha nước uống kèm Vitamin C, B-complex và các chất điện giải (E-lyte) để giúp gà hạ sốt, bù nước và tăng cường hệ miễn dịch.
Quy trình vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng vaccine
Phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh. Để tránh hiện tượng gà bị đi ngoài phân xanh, phân trắng là dấu hiệu của bệnh gì quay trở lại, cần thực hiện:
- Vệ sinh: Phun khử trùng chuồng trại định kỳ bằng các dung dịch như Iodine hoặc vôi bột. Đảm bảo nền chuồng luôn khô ráo, thoáng mát.
- Vaccine: Tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm phòng vaccine Newcastle (hệ 1, hệ 2 hoặc Lasota) và vaccine Gumboro cho gà ngay từ khi còn nhỏ.
- An toàn sinh học: Kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi để tránh mang mầm bệnh từ bên ngoài vào.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Gà bị phân xanh phân trắng có lây lan nhanh không
Câu trả lời là CÓ, và tốc độ lây lan cực kỳ nhanh nếu nguyên nhân là do virus Newcastle hoặc Gumboro. Những bệnh này lây qua đường hô hấp, thức ăn và nước uống bị nhiễm mầm bệnh. Chỉ trong vòng 2-3 ngày, mầm bệnh có thể lan ra toàn bộ đàn gà nếu không có biện pháp cách ly kịp thời.
Chế độ dinh dưỡng phù hợp cho gà đang bị tiêu chảy
Khi gà đang bị đi ngoài, hệ tiêu hóa rất yếu. Bà con nên:
- Cho gà ăn thức ăn dễ tiêu, giảm bớt hàm lượng đạm quá cao trong khẩu phần.
- Bổ sung men tiêu hóa (Probiotics) vào thức ăn hoặc nước uống để cân bằng lại hệ vi sinh đường ruột.
- Đảm bảo nguồn nước uống phải tuyệt đối sạch và được thay mới thường xuyên.
Hy vọng bài viết này đã giúp bà con giải đáp được thắc mắc gà bị đi ngoài phân xanh, phân trắng là dấu hiệu của bệnh gì? cũng như nắm vững các bước xử lý hiệu quả để bảo vệ đàn gia cầm của mình.