Trong chăn nuôi gia cầm hiện đại, việc thiết lập một Lịch cho ăn theo từng giai đoạn cho gà thịt khoa học đóng vai trò quyết định đến sự thành bại và lợi nhuận của toàn bộ vụ nuôi. Gà thịt có đặc điểm sinh trưởng cực kỳ nhanh, do đó nhu cầu về hàm lượng dinh dưỡng như protein, năng lượng, vitamin và khoáng chất sẽ thay đổi liên tục theo số ngày tuổi. Việc áp dụng đúng quy trình không chỉ giúp đàn gà phát triển đồng đều, đạt trọng lượng mục tiêu mà còn hạn chế tối đa các rủi ro về dịch bệnh và lãng phí nguồn lực. Bài viết này sẽ cung cấp cho bà con cái nhìn chi tiết nhất về cách quản lý thức ăn hiệu quả để tối ưu hóa năng suất.
TÓM TẮT
Tầm quan trọng của việc phân chia giai đoạn cho ăn
Việc áp dụng Lịch cho ăn theo từng giai đoạn cho gà thịt không phải là một sự ngẫu nhiên mà dựa trên các nghiên cứu chuyên sâu về sinh lý học của gia cầm. Mỗi giai đoạn phát triển, gà cần một tỉ lệ dưỡng chất khác nhau để xây dựng khung xương, phát triển cơ bắp hoặc tích lũy mỡ.
Tối ưu hóa tốc độ tăng trưởng và chất lượng thịt
Ở mỗi thời điểm, khả năng hấp thụ dinh dưỡng của gà thịt là khác nhau. Trong những tuần đầu tiên, gà tập trung phát triển hệ thống cơ quan nội tạng và khung xương, yêu cầu hàm lượng đạm cao. Khi chuyển sang giai đoạn vỗ béo, nhu cầu về năng lượng (calo) tăng lên để giúp gà tăng trọng nhanh chóng và tạo độ chắc cho thớ thịt. Nếu người chăn nuôi chỉ sử dụng một loại thức ăn duy nhất cho toàn bộ quá trình, gà sẽ không thể đạt được tiềm năng di truyền tối đa, dẫn đến chất lượng thịt không đồng đều hoặc gà quá béo/quá gầy.
Tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh tế
Thức ăn chiếm tới 60-70% tổng chi phí chăn nuôi. Việc chia nhỏ giai đoạn cho ăn giúp bà con kiểm soát tốt hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR). Bằng cách cung cấp đúng loại cám phù hợp với nhu cầu thực tế, chúng ta tránh được tình trạng dư thừa dưỡng chất gây lãng phí hoặc thiếu hụt làm chậm tiến độ xuất chuồng. Một Lịch cho ăn theo từng giai đoạn cho gà thịt chuẩn xác sẽ giúp rút ngắn thời gian nuôi, từ đó giảm chi phí nhân công, điện nước và thuốc thú y, mang lại lợi nhuận cao hơn cho chủ trang trại.
Chi tiết lịch cho ăn gà thịt qua các giai đoạn chính
Để đạt hiệu quả cao nhất, quy trình cho ăn thường được chia thành hai hoặc ba giai đoạn chính tùy theo giống gà và mục tiêu xuất chuồng. Dưới đây là lộ trình phổ biến nhất hiện nay.
Chế độ ăn cho gà con giai đoạn khởi động từ 1 đến 21 ngày
Đây là giai đoạn “vàng” quyết định đến tỉ lệ sống sót và sức khỏe tổng thể của đàn gà. Trong 21 ngày đầu, hệ tiêu hóa của gà con còn non yếu nhưng tốc độ phân bào lại diễn ra mạnh mẽ.
- Loại thức ăn: Sử dụng cám khởi động (Starter) dạng mảnh nhỏ hoặc viên mịn để gà dễ ăn và dễ tiêu hóa.
- Hàm lượng dinh dưỡng: Cần đảm bảo lượng protein thô từ 21% – 23% và năng lượng trao đổi khoảng 3000 kcal/kg.
- Cách cho ăn: Chia nhỏ bữa ăn (khoảng 4-6 lần/ngày) để kích thích gà ăn nhiều hơn và giữ thức ăn luôn mới, thơm ngon. Đảm bảo gà luôn được tiếp cận với thức ăn ngay từ khi vừa nhập chuồng.
Chế độ ăn cho gà giai đoạn tăng trưởng và vỗ béo
Từ ngày thứ 22 cho đến khi xuất chuồng (thường là 35-45 ngày tùy giống), mục tiêu chính là tăng cường trọng lượng và hoàn thiện chất lượng thịt.
- Loại thức ăn: Chuyển sang cám tăng trưởng (Grower) và cám vỗ béo (Finisher) dạng viên lớn hơn.
- Hàm lượng dinh dưỡng: Hàm lượng protein có thể giảm xuống mức 18% – 20% nhưng năng lượng trao đổi cần tăng lên (khoảng 3100 – 3200 kcal/kg) để tích lũy mô cơ.
- Cách cho ăn: Ở giai đoạn này, Lịch cho ăn theo từng giai đoạn cho gà thịt thường hướng tới việc cho ăn tự do để gà đạt trọng lượng tối đa. Tuy nhiên, cần lưu ý không để thức ăn tồn đọng quá lâu trong máng gây ẩm mốc.
Kỹ thuật quản lý và chăm sóc trong quá trình cho ăn
Bên cạnh việc chọn đúng loại cám, kỹ thuật quản lý đóng vai trò then chốt để phát huy tối đa hiệu quả của nguồn dinh dưỡng.
Đảm bảo nguồn nước sạch và vệ sinh máng ăn
Nước chiếm phần lớn trọng lượng cơ thể gà và là dung môi hòa tan các chất dinh dưỡng. Gà thịt thường uống lượng nước gấp 2-2.5 lần lượng thức ăn tiêu thụ. Do đó, nguồn nước phải luôn sạch sẽ, không nhiễm khuẩn và được thay mới thường xuyên. Máng ăn cũng cần được vệ sinh hàng ngày để loại bỏ bụi bẩn và các mầm bệnh tiềm ẩn, tránh tình trạng thức ăn bị nhiễm nấm mốc gây ngộ độc cho đàn gia cầm.
Cách theo dõi trọng lượng để điều chỉnh lượng cám phù hợp
Người chăn nuôi nên thực hiện việc cân mẫu định kỳ (khoảng 5-10% tổng đàn) vào một ngày cố định trong tuần. Việc này giúp bạn đối chiếu với biểu đồ tăng trưởng chuẩn của giống gà đang nuôi. Nếu trọng lượng thấp hơn mức trung bình, cần kiểm tra lại chất lượng cám hoặc mật độ nuôi. Ngược lại, nếu gà tăng trưởng quá nhanh vượt mức kiểm soát, có thể điều chỉnh nhẹ lượng ăn để tránh các bệnh về chân hoặc tim mạch do quá tải trọng lượng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Có nên cho gà thịt ăn tự do suốt cả ngày không
Đối với gà thịt hướng công nghiệp, việc cho ăn tự do (ad libitum) là phương pháp phổ biến nhất để tối ưu hóa tốc độ tăng trưởng. Tuy nhiên, trong những ngày thời tiết quá nắng nóng, bà con nên chủ động cắt ăn vào thời điểm nhiệt độ cao nhất trong ngày (khoảng 10h sáng đến 3h chiều) để tránh gà bị sốc nhiệt do quá trình tiêu hóa sinh nhiệt, sau đó bổ sung ăn bù vào ban đêm khi thời tiết mát mẻ.
Loại thức ăn nào giúp gà thịt chắc thịt và nhanh lớn
Để gà nhanh lớn nhưng vẫn đảm bảo thịt chắc và thơm ngon, bà con nên ưu tiên các loại cám công nghiệp từ các thương hiệu uy tín có sự cân bằng giữa axit amin (như Lysine, Methionine) và các khoáng chất. Ở giai đoạn cuối (khoảng 7-10 ngày trước khi xuất), có thể bổ sung thêm một ít ngô xay hoặc các chế phẩm sinh học để cải thiện màu sắc da và độ chắc của cơ bắp, đồng thời giúp làm sạch các dư lượng kháng sinh (nếu có) trong cơ thể gà.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt Lịch cho ăn theo từng giai đoạn cho gà thịt không chỉ là bí quyết để có một đàn gà khỏe mạnh mà còn là chìa khóa vàng giúp người chăn nuôi tối ưu hóa lợi nhuận trong thị trường cạnh tranh hiện nay.