Trong ngành chăn nuôi gia cầm hiện đại, việc sử dụng thức ăn chế biến sẵn đóng vai trò then chốt giúp tối ưu hóa tốc độ tăng trưởng và năng suất trứng. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất và đảm bảo sức khỏe đàn vật nuôi, người chăn nuôi cần nắm vững những lưu ý khi cho gà ăn thức ăn công nghiệp (cám bao). Việc hiểu rõ cách chọn lọc, định lượng và bảo quản cám không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn phòng tránh được nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm phát sinh từ nguồn dinh dưỡng không đảm bảo. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết và chuyên nghiệp nhất về quy trình này cho bà con nông dân.
TÓM TẮT
Cách chọn loại cám phù hợp với từng giai đoạn phát triển
Việc lựa chọn đúng loại cám là bước khởi đầu quan trọng nhất trong quy trình chăn nuôi. Mỗi giai đoạn sinh trưởng của gà đòi hỏi một chế độ dinh dưỡng khác biệt về hàm lượng đạm, khoáng chất và năng lượng trao đổi.
Lựa chọn cám theo lứa tuổi và mục đích chăn nuôi
Một trong những lưu ý khi cho gà ăn thức ăn công nghiệp (cám bao) quan trọng nhất là phải phân chia loại cám theo đúng mục đích:
- Giai đoạn gà con (0-4 tuần tuổi): Cần loại cám có hàm lượng đạm cao (thường từ 19-21%) và kích thước hạt nhỏ (dạng mảnh) để gà dễ tiêu hóa và phát triển khung xương.
- Giai đoạn gà giò (5-12 tuần tuổi): Chuyển sang loại cám có hàm lượng đạm vừa phải nhưng giàu năng lượng để phát triển cơ bắp và trọng lượng.
- Giai đoạn gà thịt hoặc gà đẻ: Đối với gà thịt, cần cám vỗ béo nhanh; đối với gà đẻ, cần bổ sung thêm canxi và các vi chất giúp vỏ trứng chắc khỏe và duy trì chu kỳ đẻ đều đặn.
Kiểm tra chất lượng và nguồn gốc xuất xứ của cám
Người chăn nuôi nên ưu tiên lựa chọn các thương hiệu cám có uy tín lâu năm trên thị trường. Khi mua cám bao, cần kiểm tra kỹ tem nhãn, ngày sản xuất và hạn sử dụng được in trên bao bì. Cám chất lượng tốt phải có mùi thơm đặc trưng của ngũ cốc, không có mùi lạ, không bị vón cục hoặc có dấu hiệu của nấm mốc. Việc sử dụng cám không rõ nguồn gốc hoặc quá hạn sử dụng có thể dẫn đến tình trạng gà bị ngộ độc tố nấm mốc (Aflatoxin), gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế.
Kỹ thuật cho gà ăn cám bao khoa học và hiệu quả
Sau khi đã chọn được loại cám phù hợp, kỹ thuật cho ăn đóng vai trò quyết định đến hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR).
Cân đối lượng thức ăn và số lần cho ăn trong ngày
Để tránh lãng phí và đảm bảo gà luôn được ăn thức ăn mới, bà con nên chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều lần trong ngày (khoảng 2-4 lần). Không nên đổ quá nhiều cám vào máng một lúc khiến cám bị rơi vãi hoặc bị gà dẫm đạp lên. Việc điều chỉnh lượng thức ăn cần dựa trên biểu đồ tăng trưởng của giống gà và điều kiện thời tiết; ví dụ, vào những ngày nắng nóng, gà thường ăn ít hơn nên cần tăng cường cho ăn vào sáng sớm hoặc chiều mát.
Đảm bảo cung cấp đủ nước uống sạch kèm theo
Thức ăn công nghiệp thường có độ ẩm thấp, do đó gà cần một lượng nước rất lớn để hỗ trợ quá trình tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng. Một trong những lưu ý khi cho gà ăn thức ăn công nghiệp (cám bao) thường bị bỏ qua là tỷ lệ nước/thức ăn. Thông thường, gà cần uống lượng nước gấp 2-2.5 lần lượng thức ăn tiêu thụ. Nguồn nước phải luôn sạch sẽ, được thay mới thường xuyên và máng uống cần được vệ sinh định kỳ để tránh vi khuẩn tích tụ.
Quy trình bảo quản cám bao để giữ trọn dinh dưỡng
Chất lượng dinh dưỡng trong cám bao có thể bị suy giảm nhanh chóng nếu không được lưu trữ đúng cách.
Lưu trữ thức ăn ở nơi khô ráo và thoáng mát
Kho chứa cám cần phải đảm bảo thông thoáng, mái che không bị dột và nền nhà phải khô ráo. Tuyệt đối không để bao cám trực tiếp xuống sàn xi măng hoặc sát vách tường vì hơi ẩm sẽ thấm vào làm cám bị mốc. Bà con nên sử dụng các tấm pallet gỗ hoặc nhựa cao khoảng 15-20cm so với mặt đất để đặt các bao cám lên trên, tạo khoảng trống cho không khí lưu thông.
Phòng tránh ẩm mốc và các loại sinh vật gây hại
Mối mọt, chuột và chim hoang dã là những tác nhân không chỉ gây thất thoát thức ăn mà còn là nguồn lây truyền dịch bệnh. Kho chứa cần được che chắn kỹ lưỡng và có biện pháp diệt trừ chuột định kỳ. Ngoài ra, nên áp dụng nguyên tắc “nhập trước – xuất trước” (FIFO) để đảm bảo các lô cám cũ được sử dụng trước, tránh tình trạng cám bị tồn kho quá lâu dẫn đến biến chất.
Câu hỏi thường gặp về việc cho gà ăn thức ăn công nghiệp (FAQ)
1. Có nên trộn thêm rau xanh hay ngũ cốc khác vào cám bao không?
Việc trộn thêm rau xanh là tốt để bổ sung vitamin và chất xơ, giúp gà tiêu hóa tốt hơn. Tuy nhiên, không nên trộn quá nhiều ngũ cốc thô (như ngô, thóc) vào cám hỗn hợp hoàn chỉnh vì sẽ làm mất cân bằng tỷ lệ dinh dưỡng mà nhà sản xuất đã tính toán.
2. Làm sao để nhận biết cám công nghiệp đã bị hỏng?
Cám hỏng thường có màu sắc thay đổi (sậm màu hơn hoặc xuất hiện các đốm trắng, xanh của nấm mốc), có mùi chua, mùi hôi hoặc bị vón thành cục cứng. Khi thấy các dấu hiệu này, tuyệt đối không được cho gà ăn.
3. Gà ăn cám bao hoàn toàn thịt có bị bở không?
Chất lượng thịt phụ thuộc vào giống gà và thời gian nuôi. Nếu chọn đúng loại cám chất lượng và tuân thủ đúng quy trình chăn nuôi, thịt gà vẫn đảm bảo độ săn chắc và thơm ngon, đồng thời đạt được trọng lượng tiêu chuẩn nhanh hơn so với nuôi truyền thống.
Hy vọng với những lưu ý khi cho gà ăn thức ăn công nghiệp (cám bao) trên đây, bà con sẽ có thêm kiến thức để tối ưu hóa quy trình chăn nuôi của mình, mang lại hiệu quả kinh tế bền vững.