Chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là nuôi gà, luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro về dịch bệnh nếu người nuôi không nắm vững các quy tắc an toàn. Thực tế đã chứng minh, nhiều hộ chăn nuôi phải đối mặt với cảnh trắng tay chỉ sau một đêm vì sự lơ là trong khâu quản lý. Bài học chủ quan trong phòng bệnh khiến mất cả đàn gà không chỉ là lời cảnh tỉnh về thiệt hại kinh tế mà còn là hồi chuông báo động về quy trình quản lý lỏng lẻo. Việc thiếu kiến thức chuyên môn hoặc tâm lý “may rủi” trong công tác phòng ngừa chính là con đường ngắn nhất dẫn đến thất bại trong chăn nuôi quy mô lớn.
TÓM TẮT
Những sai lầm phổ biến do tâm lý chủ quan khi nuôi gà
Tâm lý chủ quan thường xuất phát từ việc người nuôi đã có kinh nghiệm lâu năm hoặc do những lứa gà trước đó phát triển thuận lợi mà không gặp sự cố. Điều này dẫn đến việc nới lỏng các tiêu chuẩn an toàn cần thiết.
Bỏ qua hoặc thực hiện không đúng lịch tiêm vaccine
Vaccine được coi là “lá chắn thép” bảo vệ đàn gà trước các dịch bệnh nguy hiểm như Newcastle, Gumboro hay Cúm gia cầm. Tuy nhiên, một bài học chủ quan trong phòng bệnh khiến mất cả đàn gà phổ biến nhất chính là việc bỏ qua lịch tiêm phòng. Nhiều người chăn nuôi cho rằng môi trường xung quanh đang an toàn nên không cần thiết phải tốn chi phí và công sức tiêm vaccine. Bên cạnh đó, việc bảo quản vaccine không đúng nhiệt độ hoặc thao tác tiêm không đúng kỹ thuật cũng làm mất đi hiệu quả bảo vệ, khiến đàn gà dễ dàng gục ngã khi virus xâm nhập.
Lơ là công tác vệ sinh và khử trùng chuồng trại
Môi trường chuồng trại là nơi tích tụ nhiều mầm bệnh nếu không được xử lý định kỳ. Nhiều hộ nuôi thường chỉ dọn dẹp qua loa hoặc không sử dụng các loại thuốc sát trùng chuyên dụng. Việc để người lạ ra vào khu vực chăn nuôi tự do, không có hố sát trùng tại cửa chuồng, hay sử dụng nguồn nước nhiễm bẩn là những sai lầm chết người. Vi khuẩn và virus có thể tồn tại rất lâu trong chất độn chuồng và các kẽ hở, chờ đợi cơ hội khi sức đề kháng của gà giảm sút để bùng phát thành dịch.
Hậu quả nặng nề từ sự thiếu cảnh giác trong phòng bệnh
Khi dịch bệnh xảy ra do sự thiếu cảnh giác, hậu quả để lại thường rất khủng khiếp và khó có thể khắc phục trong thời gian ngắn.
Thiệt hại kinh tế trực tiếp do tỷ lệ gà chết cao
Đây là hậu quả dễ thấy nhất và đau xót nhất đối với người chăn nuôi. Chi phí đầu tư cho con giống, thức ăn, thuốc men và công chăm sóc trong suốt nhiều tháng trời có thể tan biến chỉ trong vài ngày. Đặc biệt đối với những bệnh có tốc độ lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong cao, người nuôi gần như không có cơ hội cứu chữa. Việc mất trắng cả đàn gà khiến nguồn vốn bị thâm hụt nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến nợ nần chồng chất cho các trang trại quy mô lớn.
Ảnh hưởng tâm lý và gián đoạn kế hoạch tái đàn
Ngoài thiệt hại về vật chất, bài học chủ quan trong phòng bệnh khiến mất cả đàn gà còn gây ra cú sốc tâm lý nặng nề cho người chủ. Sự thất bại khiến nhiều người mất đi sự tự tin và động lực để tiếp tục duy trì nghề. Hơn nữa, sau khi dịch bệnh đi qua, mầm bệnh vẫn có thể lưu trú tại chuồng trại nếu không được xử lý triệt để. Điều này buộc người nuôi phải để trống chuồng trong thời gian dài, gây gián đoạn kế hoạch kinh doanh và mất đi cơ hội thị trường trong các dịp cao điểm.
Biện pháp phòng bệnh chủ động để bảo vệ tài sản
Để tránh lặp lại những sai lầm đáng tiếc, người chăn nuôi cần thay đổi tư duy từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh” một cách quyết liệt và khoa học.
Áp dụng nghiêm ngặt quy trình chăn nuôi an toàn sinh học
An toàn sinh học là chìa khóa vàng trong chăn nuôi hiện đại. Điều này bao gồm việc kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra vào trang trại, thiết lập hệ thống rào chắn cách ly hoàn toàn với môi trường bên ngoài. Chuồng trại cần được phun thuốc khử trùng định kỳ, dụng cụ chăn nuôi phải được vệ sinh sạch sẽ sau mỗi lần sử dụng. Ngoài ra, việc nhập giống từ những cơ sở uy tín, có giấy chứng nhận kiểm dịch là bước đầu tiên quan trọng để đảm bảo đàn gà khỏe mạnh ngay từ đầu.
Nâng cao sức đề kháng và theo dõi sức khỏe đàn gà hàng ngày
Một đàn gà có sức đề kháng tốt sẽ giảm thiểu được nguy cơ nhiễm bệnh và tăng tỷ lệ sống sót nếu có dịch xảy ra. Người nuôi cần chú trọng đến chế độ dinh dưỡng cân bằng, bổ sung thêm các loại vitamin và khoáng chất cần thiết vào khẩu phần ăn. Quan trọng hơn, việc theo dõi sát sao biểu hiện của đàn gà hàng ngày như tiếng thở, màu phân, mức độ ăn uống sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Việc can thiệp kịp thời ngay từ khi mầm bệnh mới chớm nở sẽ giúp hạn chế tối đa thiệt hại.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao gà đã tiêm phòng vẫn có thể bị nhiễm bệnh?
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất, có thể do vaccine bị hỏng trong quá trình bảo quản (không đủ lạnh). Thứ hai, thời điểm tiêm phòng không phù hợp hoặc gà đang ủ bệnh lúc tiêm khiến vaccine không phát huy tác dụng. Thứ ba, áp lực mầm bệnh từ môi trường quá lớn hoặc xuất hiện các chủng virus mới mà vaccine hiện tại chưa có khả năng bảo hộ hoàn toàn.
Cần xử lý thế nào khi phát hiện gà chết bất thường?
Khi phát hiện gà chết bất thường với số lượng tăng dần, người nuôi cần lập tức cách ly những con có dấu hiệu bệnh ra khỏi đàn khỏe mạnh. Tuyệt đối không được bán chạy hoặc vứt xác gà xuống sông ngòi, ao hồ. Hãy liên hệ ngay với cán bộ thú y địa phương để lấy mẫu xét nghiệm và xác định nguyên nhân. Đồng thời, tiến hành tiêu độc khử trùng toàn bộ khu vực chuồng trại và xử lý xác chết bằng cách chôn lấp hoặc hỏa táng theo đúng quy định vệ sinh môi trường.