Trong ngành chăn nuôi gia cầm, giai đoạn xuất bán và vận chuyển đóng vai trò quyết định đến hiệu quả kinh tế cuối cùng của cả một lứa nuôi. Việc nắm vững các lưu ý khi cân bắt, bốc xếp gà lên xe để gà không hoảng, không hao không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe đàn vật nuôi mà còn giảm thiểu tối đa các thiệt hại về trọng lượng và tỷ lệ tử vong do stress hoặc chấn thương. Một quy trình chuyên nghiệp đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa kỹ thuật bắt gà, cách sắp xếp lồng và việc kiểm soát môi trường vận chuyển. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những kiến thức chuyên sâu giúp bà con nông dân và các đơn vị vận chuyển tối ưu hóa quy trình này một cách hiệu quả nhất.
TÓM TẮT
Công tác chuẩn bị trước khi tiến hành bắt gà
Để quá trình vận chuyển diễn ra thuận lợi, công tác chuẩn bị đóng vai trò nền tảng. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng giúp giảm bớt thời gian thao tác, từ đó giảm áp lực lên đàn gà.
Lựa chọn thời điểm bắt gà thích hợp nhất trong ngày
Thời điểm lý tưởng nhất để tiến hành cân bắt gà là vào lúc sáng sớm hoặc đêm muộn, khi nhiệt độ môi trường thấp và ánh sáng yếu. Trong điều kiện ánh sáng mờ, gà thường có xu hướng đứng yên, ít hoạt động và ít bị kích động hơn so với ban ngày. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng gà chạy loạn, va đập vào nhau gây bầm tím thịt hoặc gãy cánh. Ngoài ra, nhiệt độ mát mẻ giúp gà duy trì thân nhiệt ổn định, tránh tình trạng sốc nhiệt ngay từ khâu bắt nhốt.
Chuẩn bị dụng cụ và phương tiện vận chuyển đạt chuẩn
Dụng cụ bắt gà và xe vận chuyển cần được vệ sinh, sát trùng sạch sẽ trước khi sử dụng để tránh lây nhiễm chéo dịch bệnh. Lồng nhựa vận chuyển phải đảm bảo còn nguyên vẹn, không có các cạnh sắc nhọn có thể gây thương tích cho gà. Xe tải vận chuyển cần có hệ thống sàn phẳng, bạt che chắn linh hoạt để vừa có thể chống nắng mưa, vừa đảm bảo thông gió. Việc chuẩn bị sẵn sàng các thiết bị cân điện tử chính xác cũng giúp quá trình lưu ý khi cân bắt, bốc xếp gà lên xe để gà không hoảng, không hao được thực hiện nhanh chóng, chính xác.
Kỹ thuật cân bắt và bốc xếp gà đúng quy trình
Kỹ thuật của người công nhân trực tiếp bắt gà ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ loại thải và chất lượng thịt thương phẩm.
Thao tác bắt gà nhẹ nhàng hạn chế chấn thương và stress
Khi bắt gà, cần thao tác dứt khoát nhưng nhẹ nhàng. Cách tốt nhất là bắt vào phần chân hoặc ôm sát hai bên cánh để gà không thể quẫy đạp mạnh. Tránh tình trạng túm đuôi, túm cổ hoặc quăng quật gà vào lồng. Đối với gà thịt công nghiệp có trọng lượng lớn, việc cầm nắm không đúng cách rất dễ gây ra tình trạng xuất huyết dưới da hoặc gãy xương đùi, làm giảm giá trị thương phẩm nghiêm trọng. Người bắt nên di chuyển chậm rãi trong chuồng để đàn gà không bị giật mình tập trung dồn về một phía gây ngạt.
Cách sắp xếp lồng gà trên xe đảm bảo thông thoáng
Khi bốc xếp lồng gà lên xe, cần tuân thủ nguyên tắc “gió lùa xuyên tâm”. Các lồng gà nên được xếp chồng lên nhau một cách khoa học, tạo ra các khoảng trống giữa các hàng lồng để không khí có thể lưu thông từ đầu xe đến cuối xe. Không nên xếp lồng quá sát vào cabin hoặc che chắn bạt quá kín, vì điều này sẽ làm tích tụ khí CO2 và nhiệt độ bên trong thùng xe tăng cao. Việc bố trí các lối đi nhỏ giữa các cột lồng không chỉ giúp thông thoáng mà còn thuận tiện cho việc kiểm tra gà trong suốt quá trình di chuyển.
Biện pháp giảm thiểu tỷ lệ hao hụt và rủi ro vận chuyển
Kiểm soát các yếu tố về mật độ và sức khỏe trước khi đi là chìa khóa để duy trì trọng lượng và tỷ lệ sống của đàn gà.
Kiểm soát mật độ gà trong mỗi lồng vận chuyển
Mật độ nhốt gà trong lồng là yếu tố quan trọng trong các lưu ý khi cân bắt, bốc xếp gà lên xe để gà không hoảng, không hao. Nếu nhốt quá dày, gà sẽ bị thiếu oxy, nóng bức và dễ giẫm đạp lên nhau dẫn đến chết ngạt. Ngược lại, nếu nhốt quá thưa, gà sẽ bị xô lệch, va đập vào thành lồng khi xe phanh gấp hoặc đi qua đoạn đường xóc. Mật độ lý tưởng thường phụ thuộc vào trọng lượng gà và thời tiết, thông thường dao động từ 8-12 con/lồng tùy kích cỡ.
Lưu ý về chế độ dinh dưỡng và nước uống trước khi bốc xếp
Trước khi bắt gà khoảng 4-6 tiếng, nên ngưng cho gà ăn nhưng vẫn phải cung cấp đầy đủ nước uống có pha thêm chất điện giải hoặc Vitamin C. Việc ngưng cho ăn giúp đường ruột gà sạch hơn, giảm tình trạng nôn mửa hoặc thải phân trong quá trình vận chuyển, từ đó giữ cho lông gà và lồng vận chuyển sạch sẽ. Bổ sung điện giải giúp gà tăng cường sức đề kháng, chống lại stress nhiệt và giữ nước cho cơ thể, hạn chế tối đa tình trạng sụt cân (hao cân) khi đến nơi tiêu thụ.
Câu hỏi thường gặp về việc bốc xếp gà lên xe
Dưới đây là giải đáp cho những thắc mắc phổ biến của bà con trong quá trình xuất bán gà.
Tại sao không nên bắt gà vào thời điểm nắng nóng
Bắt gà vào thời điểm nắng nóng cao điểm (từ 10h sáng đến 3h chiều) là sai lầm nghiêm trọng. Nhiệt độ cao kết hợp với việc gà bị đuổi bắt sẽ làm nhịp tim và thân nhiệt gà tăng vọt, dẫn đến tình trạng sốc nhiệt và chết đột ngột. Hơn nữa, khi trời nắng, gà thường uống rất nhiều nước, bụng to, nếu bắt nhốt ngay sẽ khiến gà rất mệt mỏi và tỷ lệ hao hụt trọng lượng sẽ cao hơn rất nhiều so với khi bắt vào lúc trời mát.
Làm thế nào để gà không bị ngạt khi xếp lồng chồng lên nhau
Để chống ngạt cho gà khi xếp lồng chồng tầng, cần sử dụng các loại lồng có thiết kế khe hở rộng ở cả mặt trên và các mặt bên. Khi xếp lên xe, giữa các tầng lồng có thể sử dụng các thanh gỗ hoặc giá đỡ để tạo khe hở cho không khí luồn qua. Trong trường hợp vận chuyển đường dài hoặc thời tiết oi bức, xe tải cần được trang bị quạt thông gió công suất lớn để cưỡng bức luồng khí lưu thông, đảm bảo mọi vị trí trên xe đều nhận được đủ oxy. Đây là một trong những lưu ý khi cân bắt, bốc xếp gà lên xe để gà không hoảng, không hao quan trọng nhất mà các chủ xe cần đặc biệt quan tâm.